Dadi/Nani de Nuskhe

ਦਾਦੀ / ਨਾਨੀ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ (ਦੇਸੀ ਇਲਾਜ)

ਸਿਹਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਹਿਚਾਣ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵੀ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦਾਦੀ-ਨਾਨੀ, ਮਾਂ-ਬਾਪ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰਸੇ ਵਜੋਂ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪੱਧਤੀ ਵੀ ਸਨ।

ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰੇ ਘੱਟ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਿਵੇ ਕਿ ਖੁਕਾਰ ਮਿਲਾਵਟ ਰਹਿਤ ,ਖੁੱਲੀ ਖਾਣੀ ਤੇ ਕੰਮ ਵੀ ਤਕੜਾ ਕਰਨਾ। ਸਹੂਲਤਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰਕ ਕੰਮ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਖੁੱਲੀ ਖਾਦੀ ਖੁਰਾਕ ਪਚ ਵੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੱਗ ਵੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹਨ ਪਰ ਅਸੀਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਡੀ ਸਮਾਜਿਕ ਹਾਲਤ ਵੀ ਖਰਾਬ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।

ਵੈਦ , ਡਾਕਟਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਕੋਈ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਘਰ ਹੀ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਰੀਰਕ ਦੇਖ ਭਾਲ ਲਈ ਕਦੇ ਹੱਟੀਓ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮੰਗਵਾਉਂਦੇ। ਮੇਰੇ ਦਾਦੀ ਸਾਬਣ ਵੀ ਘਰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੋ ਚੀਜਾਂ ਹੀ ਬਾਹਰੋਂ ਮੰਗਵਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਨੁਸਖੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਘਰ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ — ਗੈਸ, ਅਜੀਰਨ, ਜੁਕਾਮ, ਖੰਘ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ — ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਸੌਖਾ, ਕੁਦਰਤੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੱਲ ਹੈ।

ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਨੁਸਖਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਿਵੇਂ ਅਤੀਤ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ, ਨਵੇਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

🔔 ਨੋਟ: ਇਹ ਸਾਰੇ ਨੁਸਖੇ ਸਿਰਫ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਤਜਰਬਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਵੀ ਤਬੀਬ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਤਕਲੀਫ਼ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਬੀਮਾਰੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

👇 ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨੁਸਖਿਆਂ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ:

Health is not just a personal matter — it’s deeply woven into our cultural identity and history. The traditional Punjabi remedies passed down from grandmothers, mothers, and village elders were not only cures for diseases but also a natural way of life.

In earlier times, medicines were given less importance for many reasons — such as the absence of harmful additives, natural open diets, and physically demanding lifestyles.

Due to fewer conveniences, people engaged in more physical work, which helped them digest even rich and simple food well, and their bodies absorbed it properly.

Today, although we have many conveniences, we are becoming mentally unwell. This directly affects our health and eating habits, and all of this together also impacts our social well-being.

These remedies have been practiced in homes for centuries — whether for gas, indigestion, colds, coughs, skin issues, or beauty — offering simple, natural, and effective solutions.

Through this page, we aim to revive and share these ancestral health practices with the new generation, reconnecting them with their roots

Disclaimer: These remedies are based on traditional practices and shared public knowledge. We are not medical professionals. Please consult your doctor for any serious or long-term health issues.

1. ਖੰਘ ਦਾ ਇਲਾਜ ( Cough- Home Remedies)

2. ਰੰਗ ਗੋਰਾ ਕਰਨਾ (Skin Brightning Home Remedies)

3. ਜਾੜ੍ਹ ਜਾਂ ਦੰਦ ਦੁੱਖਦੇ ਹੋਣ ( Toothache- Home Remedies)

4. ਸਰਵਾਇਕਲ ਦਾ ਦਰਦ ( Neck Cervical Home Remedies)

5. ਪੈਰ ਦਰਦ ਕਰਦੇ ਹੋਣ (Foot Pain)

6. ਢਿੱਡ ਦੁੱਖਦਾ ਹੋਣੇ ( Stomach Home Remedies)

7. ਗਲਾ ਦੁੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੱਕਿਆ ਹੋਵੇ ( Sore throat Home Remedies)

8. ਬੁਖਾਰ ਹੋਵੇ ( Fever Home Remedies)

9. ਜੁਖਾਮ ਜਾਂ ਨਜਲਾ ਹੋਵੇ ( Cold Home Remedies)

10. ਜਿਆਦਾ ਗਰਮ ਤਸੀਰ ਹੋਵੇ

12. ਵਾਲਾਂ ਚ ਸਿਕਰੀ ਹੋਵੇ ( Dandruff Home Remedies)

13. ਜੂੰਆਂ ਪੈ ਜਾਣ